طب سنتی چینی در کشورهای آسیایی قدمت طولانی دارد و قدمت آن به هزاران سال می رسد. یک گروه از داروهای گیاهی که معمولاً در طب سنتی شرقی مورد استفاده قرار می گیرد قارچ های دارویی است که حاوی طیف گسترده ای از ترکیبات تقویت کننده سیستم ایمنی و آنتی اکسیدان ها است. یکی از جالب ترین قارچ های دارویی قارچ گانودرما است که قرن ها از آن برای تقویت سلامتی و طول عمر استفاده می شده است. مطالعات قبلی نشان داده اند که تریتپن ها و پلی ساکاریدهای جدا شده از قارچ گانودرما تمایز و تشکیل سلولهای چربی را مهار می کنند و دارای اثرات هیپوگلیسمی (کاهش قند خون) می باشد.
در واقع قارچ گانودرما با مهار بافت چربی موجب میی شود این چربی ها در بدن تجزیه شوند و به جای ذخیره شدن مورد استفاده قرار گیرند. علاوه بر این، پروتئوگلیکان های جدا شده از این قارچ باعث ایجاد فعالیت های ضد دیابتی، آنتی لیپیدمی و آنتی اکسیدانی می شوند. ممکن است گانودرما در سوخت و ساز بدن نیز تاثیر داشته باشد و با سوزاندن چربی ها باعث کاهش وزن گردد. در ادامه به معرفی قارچ گانودرما و بررسی اینکه آیا قارچ گانودرما بر میزان سوخت و ساز بدن موثر است یا خیر می پردازیم.
چاقی به عنوان یک بیماری شایع در سراسر جهان بروز پیدا می کند. افراد چاق علاوه بر داشتن نگرانی درباره سلامتی دچار کاهش امید به زندگی نیز می شوند. بیماری چاقی خود به دو نوع مختلف تقسیم می شود. یکی از انواع چاقی مربوط به ژنتیک افراد است بدین ترتیب که افراد دارای ژن مستعد چاقی هستند و اگر رژیم غذایی کنترل نشده داشته باشند بیشتر از سایر افراد در معرض چاقی هستند که معمولا در سنین پایین تر رخ می دهد. نوع دوم چاقی در نتیجه مصرف غذاهای پرکالری و پر چربی است که موجب ذخیره بافت چربی در بدن و اضافه وزن میشود.
چاقی می تواند در اثر بیماری های دیگر نیز ایجاد شود و مثل مقاومت به انسولین، دیابت نوع 2، بیماری کبد چرب، بیماری قلبی و عروقی، اختلالات خواب و سرطان. در حال حاضر افزایش روز افزون این بیماری در سراسر جهان می تواند یک چالش برای سلامت عمومی باشد. بنابراین پیشگیری، کنترل و درمان چاقی می تواند بسیار حائز اهمیت باشد. به همین دلیل تحقیقات زیادی در این زمینه صورت گرفته تا ترکیباتی که با افزایش سوخت و ساز بدن موجب کاهش وزن و رفع چاقی می گردند شناسایی و مورد استفاده قرار گیرد. هنگامی که فرد غذای زیادی مصرف نکرده باشد اگر بدن بتواند در این مواقع سوخت و سازش را افزایش دهد موجب تجزیه چربی ها و بافت ذخیره می شود تا از طریق آنها گلوکز مورد نیاز سلول ها را تامین کند. پس افزایش سوخت و ساز بدن به معنای سوزاندن چربی های اضافی و کاهش وزن است. چیزی که در افراد چاق اتفاق نمی افتد.
مطالعات جدید نشان می دهد که وجود باکتری های خاص در روده و تغییر آنها با چاقی و اختلالات متابولیسمی بدن در ارتباط است. روده شامل میلیونها باکتری است که به هضم و جذب مواد مغذی کمک کرده و موجب تنظیم انرژی و سوخت و ساز سلول ها گردند. افزایش در نسبت گونه های مختلف باکتری روده می تواند باعث بروز چاقی ژنتیکی و چاقی ناشی از رژیم غذایی گردد. مطالعات دیگر در مدل های حیوانی نشان می دهد که اختلال در یکپارچگی روده موجب رهاسازی اندوتوکسین لیپوپلی ساکارید (LPS) از باکتری های گرم منفی روده به جریان خون می شود که این امر منجر به التهاب متابولیک و مقاومت به انسولین می شود. مقاومت به انسولین و بیماری دیابت نقش مهمی در بروز چاقی و اضافه وزن دارد. قارچ گانودرما با خاصیت ضد باکتریایی خود می تواند با از بین بردن باکتری های اضافی روده سوخت و ساز بدن را کنترل و از بروز چاقی جلوگیری کند.
نتایج حاصل از تحقیقات به روی قارچ گانودرما و تاثیر آن بر روی سوخت و ساز بدن نشان داد که عصاره های الکلی قارچ گانودرما لوسیدوم می توانند وزن بدن را کاهش دهند و سطح سرمی لیپیدها را تغییر دهد. همچنین ترکیبات موجود در گانودرما صدماتی که در اثر اضافه وزنی و قند خون بالا به روده، کبد و مغز وارد شده را نیز بهبود می بخشد. یکی از مهم ترین تاثیراتی که قارچ گانودرما بر سوخت و ساز بدن دارد فعال کردن هورمون لپتین و افزایش ترشح آن از غده ی هیپوتالاموس است. این هورمون با افزایش سوخت و ساز چربی ها و ذخایر انرژی در بدن موجب کاهش اشتها می گردد و در کاهش وزن موثر می باشد. با افزایش این هورمون در سطح خون ذخایر انرژی بدن که شامل چربی هاست تجزیه شده و انرژی آنها در بدن مورد استفاده قرار می گیرد و بدین ترتیب چربی های اضافی مصرف می شود و وزن کاهش پیدا می کند.
عصاره اتانولی گلیسدین که با ترکیبات ترپنوئیدی موجود در قارچ گانودرما غنی شده است دارای تاثیرات مهمی بر لیپید های سطح خون دارد. طی مطالعات انجام گرفته این عصاره با کاهش سطح تری گلیسیرید کل سرم، کلسترول تام، کلسترول لیپوپروتئین با چگالی کم، آنزیم آلانین ترانس آمیناز و اسیدهای چرب آزاد باعث کاهش لیپید ها در سطح خون می شود. علاوه بر این ترکیبات استخراج شده از قارچ گانودرما ترکیبات میکروبی روده را تغییر داده و با کاهش دادن بعضی از گونه ها باعث جلوگیری از افزایش و تولید چربی در خون می شود. هنگامی که کلسترول و چربی ها در سطح خون کاهش پیدا کند به این معنی است که این ترکیبات برای تامین انرژی سلول ها تجزیه شده اند. هنگامی که سلول های بدن نیاز به انرژی داشته باشند، بدن با افزایش سوخت و ساز چربی و تجزیه آنها این انرژی را تامین می کند. عصاره قارچ گانودرما دارای اثر افزایشی بر سوخت و سوز بدن می باشد که نتیجه آن کاهش کلسترول خون و چربی های اضافی بدن است.
منابع :
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1756464619305638
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1756464618302366
