قارچ گانودرما یک نوع قارچ غیر سمی و یکی از منابع طبیعی با ارزشی است که برای درمان بیماری های مختلف استفاده می شود. گانودرما که به آن در ژاپن “ریشی” Reishi و در چین “لینکزی” Lingzhi گفته می شود یکی از شناخته شده ترین گونه های دارویی است. از دو هزار سال پیش با نامهای مختلف “گیاه شگفت انگیز”، “گیاه جاودانگی”، ” گیاه معنوی یا الهی” در طب سنتی چین برای تقویت بدن و سلامتی مورد استفاده بوده است.
گونه وحشی و جنگلی این قارچ بسیار کمیاب است و در قسمتهای تاریک جنگل در تنه درختان افرا و درختان پوسیده می روید. در تاریخ فرهنگی کشور چین قارچ گانودرما از دیرباز جایگاه ویژه ای داشته و به دلیل کمیابی و خواص درمانی بسیاری که داشته فقط توسط ثروتمندان و طبقه اشراف جامعه قابل تهیه بوده و به عنوان طلسم خوش شانسی آن را بر درب منازل خود نصب می کردند. اما طی سالهای اخیر به صورت پرورشی بر روی خاک اره، چوب پنبه، کنده یا تنه درختچه کشت و تولید می شود.
امروزه در بسیاری از کشورها به خصوص چین، ژاپن، کره جنوبی و آمریکا برای درمان بیماریها بهره برداری می شود. گانودرما یک نوع قارچ چوبی است و دارای نمای بیرونی براق است و دلیل نامگذاری آن هم به همین دلیل است. نام این قارچ از دو جزء “گانو” به معنی براق و “درما “به معنی پوست تشکیل شده که نشان دهنده براق بودن پوست قارچ گانودرما می باشد. این گیاه به شکل بشقاب پرنده است و به رنگ های قرمز، سیاه، سبز، بنفش و حتی سفید رنگ وجود دارد.
قارچ گانودرما به دلیل اینکه حاوی مقادیر زیادی تری ترپن است مزه فوق العاده تلخی دارد و به همین دلیل حیوانات در طبیعت قادر به خوردن آن نیستند. گانودرما اگر به صورت تازه باشد بافت چوب پنبه ای دارد ولی به صورت خشک شده مانند چوب درخت سفت و سخت است. مزه تلخ آن به دلیل قسمت زرد رنگ است که در وسط قارچ قرار گرفته و اطراف آن، مزه گوشتی قارچ های معمولی را دارد. همچنین در پوسته سخت بیرونی قارچ مقادیر کمی جیوه و گوگرد وجود دارد که در بعضی از افراد ناراحتی گوارشی و مسمومیت ایجاد می کند.
روش های تهیه آن به طور سنتی به صورت دم کرده و تهیه دمنوش گانودرما بوده است که نیاز به دو ساعت جوشانده شدن در آب برای استخراج عصاره از آن می باشد. اما امروزه قارچ گانودرما به صورت فرآوری شده مورد استفاده قرار می گیرد. برای مثال از گانودرما لوسیدوم در ترکیب با قهوه، جینسینگ، شکلات یا پودر خامه برای رفع مزه تلخ آن استفاده می شود.
قهوه گانودرما امروزه محبوبیت زیادی پیدا کرده به ویژه اینکه میزان کافئین آن نسبت به یک فنجان قهوه خالص کمتر است و برای افرادی که به کافئین حساسیت دارند مناسب می باشد. قهوه گانودرما متشکل از پودر قارچ گانودرما و پودر قهوه فوری است و علاوه بر اینکه باعث کاهش فشار خون می شود ریتم نامنظم ضربان قلب را بهبود می بخشد و باعث بی خوابی نیز نمی شود و بالعکس اثرات مثبتی بر روی خواب شبانه دارد. قارچ گانودرما به همراه قهوه باعث می شود که خاصیت اسیدی که به واسطه کافئین در معده به وجود می آید و علت ناراحتی گوارشی یا قلبی است را از بین برده و باعث کاهش عوارض و مضرات قهوه خواهد شد.
حدود 80 نوع قارچ گانودرما در طبیعت شناسایی شده که از بین آنها نوع لوسیدیوم ganoderma lucidum از همه معروف تر است و دلیل آن استفاده دارویی از خواص و ترکیبات موجود در آن می باشد.
تحقیقات اخیر گزارش داده است که قارچ گانودرما لوسیدیوم تقریباً 400 نوع ترکیبات فعال زیستی دارد که اکثر آنها پلی ساکاریدها و تری ترپن ها هستند. این ترکیبات دارای فعالیتهای ضد التهابی، آنتی اکسیدانی، ضد تومور، تقویت کننده سیستم ایمنی و ضد میکروب هستند که در پژوهش های متخلف بر روی بیماران تاثیرات آنها تایید شده است. قهوه گانودرما به خاطر اینکه ادارای پلی ساکاریدهای زیاد، خاصیت آنتی اکسیدانی و سرشار از بتا گلوکان ها است می تواند به تقویت عملکرد سیستم ایمنی بدن کمک کند.
وجود 250 نوع آنتی اکسیدان در قهوه گانودرما که بعضی از آنها شامل گلوتاتیون، ارگوتیونین ergothioneine و آداپتوژن adaptogen هستند باعث از بین رفتن سلول های سرطانی و نیز جوانسازی سلولها خواهد شد.
اضافه وزن مشکل شایعی است که بسیاری از افراد به آن گرفتار هستند. چاقی خطر ابتلا به فشار خون بالا، دیابت، حمله قلبی و سایر بیماری ها را افزایش می دهد. در چنین شرایطی حتی کاهش چند کیلوگرم وزن تاثیر زیادی بر سلامت افراد دارد. ولی مصرف قهوه گانودرما چگونه می تواند برای کاهش وزن موثر باشد. تحقیقات بسیاری برای بررسی اثرات گانودرما بر لاغری انجام شده است که نشان داده به روش های مختلف این گیاه دارویی می تواند باعث لاغری شود.
محققان بیوتکنولوژی تایوانی با انجام تحقیقاتی دریافتند که گانودرما دارای خواصی است که می تواند به کاهش وزن و جلوگیری از چاقی کمک می کند. در این تحقیقات بیماران چاق دارای فشار خون بالا و مبتلا به دیابت را به گروه های مختلف تقسیم کردند. گروهی که به طور منظم در مدت سه ماه عصاره قارچ گانودرما مصرف کرده بودند نسبت به سایر گروه ها که گانودرما استفاده نکردند به میزان قابل توجهی از وزن آنها کاهش پیدا کرده بود.
طبق تحقیقات معلوم شد که قارچ گانودرما می تواند میکروب های گرم منفی روده را که به میکروب های ضروری و مفید روده معروف هستند تنظیم کند و باعث کاهش وزن شود. به نظر می رسد این کار را با افزایش تعداد باکتری های “خوب” روده و کاهش التهاب انجام می دهد. برخی مطالعات نشان داده اند که التهاب مزمن و افزایش تعداد باکتری های “بد” در روده با چاقی در انسان ارتباط دارد.
خواص قهوه گانودرما برای افرادی که از رژیم غذایی به منظور کاهش وزن پیروی میکنند بسیار موثر است. زیرا این افراد ممکن است به دلیل رژیم های کم کالری دچار کمبود مواد مغذی و ضروری بدن شوند. برای مثال ویتامینها، مواد معدنی و آنتی اکسیدان ها که برای انجام فعالیت های مهم بدن و سلامت ضروری هستند به وفور در قارچگانودرما یافت میشوند. بنابراین بدون اینکه باعث افزایش کالری مصرفی شود می تواند جایگزینی برای بسیاری از مواد غذایی باشد. همچنین قهوه گانودرما باعث افزایش متابولیسم بدن می شود و سوخت و ساز چربیها را افزایش میدهد. تحقیقات نشان داده که ترکیبات شیمیایی موجود در قهوه گانودرما به تنظیم قند
در بدن کمک میکند و باعث مهار آنزیم آلفا ردوکتاز میشود. این آنزیمی است که در بیماران مبتلا به دیابت افزایش یافته و باعث ایجاد مقاومت به انسولین و متعاقب آن چاقی خواهد شد.
