سرطان ریه از بیماری هایی است که باعث مرگ و میر شدیدی در میان مبتلایان خود می باشد بنابراین شرکت های داروسازی به عنوان جایگزین داروهای قبلی به داروهای جدیدی برای این بیماری (اعم از انواع طبیعی یا مصنوعی) نیاز دارند. یکی از دلایل این موضوع اینست که روشهای درمانی معمول باعث ایجاد عوارض جانبی می شوند و از این رو ترجیح بر این است که از محصولات طبیعی به عنوان درمان در سرطان ریه استفاده شود. یکی از محصولات طبیعی (که بسیار نیز نادیده گرفته می شود)، قارچ گانودرما است که از قدیم الایام به عنوان یک گیاه با خاصیت زیاد شناخته می شده است و در تحقیقات اخیر درمان تومورهای ریه با قارچ گانودرما بسیار مورد توجه قرار گرفته است.
تاثیر قارچ گانودرما بر تومورهای ریه
قارچ گانودرما قارچی می باشد که به دلیل دارا بودن خاصیت دارویی به عنوان گیاه جاودانگی شناخته شده است. گونه های مختلف گانودرما در طبیعت وجود دارند و شناسایی آن فرآیندی کاملاً پیچیده است، بنابراین به دلیل انعطاف پذیری بالای فنوتیپی این گیاه نیاز به شناسایی حرفه ای دارد. گونه های از قارچ گانودرما که با توجه به خصوصیات مورفولوژیکی و آناتومیکی آنها از هم متمایز می شوند و در واقع تفاوت آنها در شکل و اندازه، رنگ، پایه و اندازه منافذ است.
انواع مختلف گونه های قارچ گانودرما
مورفولوژی و انواع مختلف قارچ گانودرما تحت تأثیر موقعیت جغرافیایی مختلف قرار می گیرد و در نتیجه شرایط محیطی بسیار تعیین کننده است. افزایش تقاضای قارچ گانودرما باعث میشود تا دانشمندان با تغییر پارامترهای مختلف مانند دما، مواد مغذی و pH اقدام به پرورش این گیاه به صورت مصنوعی کنند. برای پرورش این گیاه بسترهای (نی و گیاه برنج و تفاله ی چای) به صورت موثری مورد استفاده بوده اند.
گونه های قارچ گانودرما از گذشته های دور برای حفظ بهبود سلامتی و عمر طولانی شناخته می شده است. عصاره قارچ گانودرما با هدف قرار دادن NF-κB، پروتئین کیناز فعال شده با میتوژن RAS (MAPK)، آپوپتوزیس و سیگنالینگ (سلول های تهاجمی سرطان ریه) را تعدیل(مهار) می کند. عصاره قارچ گانودرما شامل ترکیبات بی شماری با خواص حیاتی اعم از خاصیت ضد سرطانی و فعالیتهای ضد متاستاتیک می باشد.
سرطان ریه چیست
سرطان ریه یک بیماری چند علتی است که شامل بیان شبکه پیچیده ای از ژن ها است که باعث مرگ و میر افراد زیادی می شود. از بین انواع مختلف سرطان ، سرطان ریه دومین سرطان شایع است که در اثر عوامل مختلفی از عوامل ژنتیکی تا عوامل محیطی به وجود آمده و نهایتا منجر به مرگ می شود. سرطان ریه نوع (NSCLC) تقریباً 75٪ – 85٪ از انواع سرطان ریه را تشکیل می دهد و باعث مرگ و میر زیادی در بین افراد درگیر می شود.
داروهای مختلف تجاری در دسترس (در درمان سرطان ریه) مانند gefitinib و erlotinib (مهار کننده های فاکتور رشد اپیدرمال (EGFR) مهار کننده های تیروزین کیناز (TK) هستند باعث بروز مشکلاتی در افراد غیر سیگاری می شوند و در واقع برای افراد سیگاری مؤثرتر عمل می کنند. قارچ گانودرما در پیشگیری از سرطان ریه، ایجاد مقاومت شیمیایی و دارا بودن عوارض جانبی کمتر به عنوان یک درمان جدید پیشگیرانه و بالقوه در درمان تومورهای ریه می تواند معرفی شود.
ترکیبات موثر قارچ گانودرما
ترکیبات موثر قارچ گانودرما از ترپنها، پروتئین ها، پلی ساکاریدها، اسیدهای آمینه، فلاونوئیدها، آلکالوئیدها، استروئیدها، مانیتول و سایر ترکیبات جزئی تشکیل شده است. عصاره قارچ گانودرما حاوی چندین ترکیب فعال زیستی است که بر روی پروتئین های مختلف سیگنالینگ سرطان تاثیر گذار هستند.
اثرات عصاره ی قلیایی پلی ساکارید قارچ گانودرما بر سیستم ایمنی بدین صورت است که باعث تحریک ماکروفاژهای ماوس، افزایش حجم ماکروفاژها و افزایش توانایی این سلول ها در فاگوسیته کردن دانه های لاتکس می شود. در میان تریپن های مختلف موجود درقارچ گانودرما، اسید گانودریک با فعالیت بیولوژیکی قابل توجهی که دارد مهمترین ترکیب این گیاه به حساب می آید و خواص قارچ گانودرما در درمان تومور های ریه در پاراگراف های بعدی بررسی شده است.
تری ترپن ها
تری ترپن ها که از ترکیبات موثر قارچ گانودرما هستند روند چرخه سلولی را (از طریق تعدیل سیکلین D1 که باعث القای پروسه ی آپوپتوزیس وابسته به میتوکندری می شود) در مرحله G1 متوقف می کند. تری ترپن با فعال کردن بیان سلول های ماکروفاژ، سلولهای NK و لنفوسیت های T پتانسیل سیستم ایمنی را افزایش می دهند. (GA)اسید گاندوریک یکی از مهمترین ترپن های کشف شده در درمان سرطان است، که در آن دو ترکیب GA-A و GA-H به طور موثر روند تکثیر سلولی، متاستاز و چسبندگی در سرطان پستان را سرکوب می کند.
آپوپتوزیس
آپوپتوزیس به این صورت است که تغییرات مورفولوژیکی و بیوشیمیایی در سلول به تدریج به اوج می رسد و اختلال در تنظیم فرایند های سلول در نتیجه منجر به سرطان می شود. مولکولها و مسیرهای مختلف آداپتور نوع آپوپتوزیس را تعیین می کنند (که می تواند به صورت داخلی باشد یا بیرونی) باشد. ترکیبات موجود در قارچ گانودرما GA-T از طریق مهار آپوپتوزیس و مهار سیکل سلولی در در فاز G1 و مهار تکثیر سلول مانع از تشکیل تومور در سلول های سرطانی ریه می شود.
تقویت سیستم ایمنی
عملکرد سیستم ایمنی بدن به شدت در پیشرفت تومور افزایش می یابد و ایمونوتراپی مهمترین استراتژی برای انکوتراپی است. پلی ساکاریدهای قارچ گانودرما مانند دو هتروگلیکان PL-1) و ( PL-4 و یک گلوکان (PL-3) باعث تقویت سیستم ایمنی بدن و افزایش تکثیر لنفوسیت های T و B می شوند. تفاوت ساختاری بین پلی ساکارید ها باعث می شود PL-1 از PL-3 و PL-4 در تقویت سیستم ایمنی مؤثرتر باشد و بنابراین باعث تقویت تکثیر لنفوسیت های T- و B و تولید آنتی بادی ها می شود. از دیگر ترکیبات پروتئینی قارچ گانودرما GLPS از تکثیر سلول های (HUVECs)که یک رده سلولی سرطان ریه انسان است) جلوگیری می کند.
پلی ساکاریدها قارچ گانودرما با مهار تکثیر سلولی و فعال سازی بیان CD69، پرفورین و با مهار کننده ایمنی مقابله کرده و تولید تومور را کنترل می کنند. پروتئین سیستم ایمنی بدن گانودرما (GMI) با فعال کردن اتوفاژی (فرآیند خود گوارش) باعث مرگ سلول های سرطانی می شود. لذا ترکیبات ذکر شده قارچ گانودرما با اثر مستقیم بر روی سیستم ایمنی در درمان تومور های ریه بسیار تاثیر گذار هستند. برای مطالعه بیشتر مقاله قارچ گانودرما و تقویت سیستم ایمنی بدن را ببینید.
توقف چرخه سلولی
چرخه سلولی یک سلسله از وقایع تنظیم شده است که منجر به تمایز می شود لذا برای بقای سلول بسیار اهمیت دارد. داروهای ضد سرطان چرخه سلولی را در مرحله G0 / G1، S یا G2 / M و مراحل تقسیم متوقف می کنند. عصاره اتانولی استخراج شده از اسپورودرم قارچ گانودرما دارای خاصیت ضد توموری در برابر سرطان ریه انسان هستند. این عصاره باعث می شود که با کاهش فعالیت سیکلین B1 و cdc2 چرخه سلولی را در فاز G2 / M متوقف شود.
علاوه بر این تری ترپن های قارچ گانودرما با تقویت بیان اجزای مختلف سیستم ایمنی بدن مانند IL-6 و TNF-α چرخه سلولی را در مرحله G2 / M در سلول های سرطانی A549 متوقف می کند. همچنین، تری ترپن ها با کاهش بیان Bcl-2 و Pro-kaspase 9 با افزایش سطح کاسپاز 9، باعث القای آپوپتوزیس می شوند.
مهار تکثیر
مهار تکثیر سلول های سرطانی ریه در آزمایشی بدین صورت مورد بررسی قرار گرفت و در نتیجه ی آن ترکیبی که از قارچ گانودرما و Polyporus umbellatus به نامKhz تولید شده بود چرخه سلولی را در متوقف کرده و سطح پروتئین را کاهش داد این مطالعه حاکی از اثرات ضد تکثیر ترکیب Khz دارد و می تواند به عنوان یک ماده شیمی درمانی در درمان سرطان ریه استفاده شود.


