قارچ گانودرما (Ganoderma lucidum، قارچ lingzhi) از خانواده Polyporaceae است که بیشتر در روی تنه درختان مرده و پوسیده رشد می کند. اسپوروکارپ های آن نیمه دایره ای هستند و معمولا قطر آن 6 تا 12 سانتی متر است و دارای لایه ای سطحی براق و به رنگ قهوه ای مايل قرمز هستند.
قارچ گانودرما (Ganoderma lucidum ، قارچ lingzhi) از خانواده Polyporaceae است که بیشتر در روی تنه درختان مرده و پوسیده رشد می کند.
اسپوروکارپ های آن نیمه دایره ای هستند و معمولا قطر آن 6 تا 12 سانتی متر است و دارای لایه ای سطحی براق و به رنگ قهوه ای مايل قرمز هستند.
گانودرما در آسیا شرقی، به قارچ جاودانگی معروف است و بیش از 4000 سال است كه جزو بخش جداییناپذیر طب سنتی چینی است. اين قارچ در ابتدا چنان نادر بود که فقط برای امپراتور و خانواده وی استفاده می شد.
قارچ گانودرما نه تنها در طب چینی، بلکه به عنوان یک طلسم قدرتمند برای خوشبختی و محافظت از شر، توسط راهبان در صومعه های تائوئیست و قبل از مراقبه به دلیل توانایی و خواص اين قارچ در ايجاد آرامش روحی استفاده میشد. همچنین توسط فضانوردان روسی در ارتفاعات زیاد هیمالیا به دلیل خاصيت گانودرما در بازسازی و فعال کردن عملکرد ارگانیسم بدن استفاده میشود.
قدرت درمانی و جادويی قارچ گانودرما را میتوان مدیون چندین ماده فعال بيولوژيكی آن از جمله پلی ساکاریدها، تریپنها، پلیفنولها و فیتواسترولها دانست. سالهاست اين قارچ در طب سنتی کشورهای آسیای شرقی به عنوان یک درمان براي سرطان، ترویج سلامت و طول عمر مورد استفاده قرار میگیرد اما تحقیقات و مطالعات نشان داده است که گانودرما در درمان کاهش کلسترول، کاهش فشار خون، ضد پیری، کاهش علائم آکنه، کاهش آلرژی، درمان سرماخوردگی، کاهش فیبروم های رحمی و پاکسازی و درمان تبخال نیز موثر است.
گانودرما با تقویت سیستم ایمنی بدن و با شناسایی و از بین بردن الگوهای مولکولی غیر طبیعی، از عفونت توسط باکتریها و ویروسها جلوگیری میکند. از اين خواص ريشی، در مطالعات بالینی براي بيماری HPV استفاده می شود كه نتايج چشمگيری در درمان ويروس پاپيلومای انساني داشته است. مطالعات هم چنين نشان داده اند که قارچ ریشی، رشد سلولهای سرطانی را از طریق فعال کردن پروتئینهایی که باعث القاء آپوپتوز و مرگ سلول میشوند، مهار میکند.
گانودرما همچنین دارای اثر درمانی در مقاومت به انسولین است و خطر ابتلا به سرطان پروستات را کاهش میدهد و میتواند به درمان انواع بيماریهای مرتبط با سندرم متابولیک کمک میکند.
از آنجا که فواید اصلی گانودرما در کاهش التهاب است، می توان از آن برای انواع بیماریهایی که در اثر التهاب ایجاد شده یا تشدید میشوند، مصرف کرد. در واقع التهاب عامل اکثر بیماریها از جمله انواع سرطانها و بيماریهای قلبی است.
مصرف قارچهای دارویی در در طب سنتی سراسر آسیا شرقی تاريخچه غنی دارد. بیش از 200 گونه از اين قارچ فقط در طب سنتی چینی مورد استفاده قرار میگیرد. نمونههایی از قارچهای دارویی شامل گانودرماChaga ، Cordyceps ، Maitake ، Coriolus می باشد. در دهه اخير اين قارچ ها به صورت مكمل های غذايی به صورت پودر، کپسول یا مایع و حتي روغن توسط شركت های دارويی به بازار عرضه میشوند، همه قارچها دارويی، بخصوص گانودرما در تمام اشکال موجود در بازار موثر و مفید هستند. از جمله این اشکال، قرص گانودرما میباشد.
قرص گانودرما، از مکملهای عالی از قارچ گانودرما است که به عنوان یکی از موثرترین قارچهای دارویی میباشد و استفاده از آنها برای کاهش حساسیت به عفونتها مستند شده است. اين قرصها سیستم ایمنی بدن را با کمک تركيبات فعال معروف به پلی ساکاریدهای حاوی بتاگلوکان و تریترپن تقويت كرده و همچنين در تقویت عملکرد کبد، متعادل كردن فشار خون، مبارزه با آلرژی و آسم به بدن کمک میکنند.
اكثر قرص های گانودرمای عرضه شده در بازارها، ساخته شده در ایالات متحده آمریکا میباشد. چرا که این قارچ در ایالات متحده امريكا به عنوان مکمل غذایی به بازار عرضه میشود، در حالی که در کشورهای آسیایی از این قارچ به عنوان داروی گیاهی برای درمان انواع بیماریها استفاده میشود.
به نظر میرسد دوزهای کوچک در این قرصها که در طول روز برای مدت طولانی مصرف میشود، از دوزهای زیاد که فقط برای مدت زمان کوتاه مصرف میشود، بهتر است. گانودرما از نظر طعم تلخ است، بنابراین بیشتر افراد ترجیح میدهند آن را به صورت قرص مصرف کنند.
کپسولها و قرصهای اصل این قارچ، حاوی عصاره ريشی با دوزهای غلیظتر هستند و برای دستیابی به نتایج مشابه به مقادیر کمتری نیاز است. بنابراين مصرف روزانه دو عدد قرص گانودرما توصیه شده است.
توصيه میشود قرصهای گانودرما، صبح با معده خالی مصرف شود، قرصهای گانودرما محلول در آب هستند و چربي نيستند؛ بنابراين نيازي نيست كه آنها همراه غذا ميل شوند. به نظر می رسد نوشیدن آب به همراه reishi به جذب بهتر آنها کمک میکند، همچنین مصرف همزمان،اين قرصها با غذاها و ميوههای دارای ویتامین C، موجب جذب هر چه بيشتر مواد مؤثر و آنتیاکسیدانهای اين قارچ میشود و در صورت ايجاد عوارض جزئی توسط اين قرصها، ویتامین C اين عوارض را كاهش میدهد.
مصرف قرصهای گانودرما برای زنان باردار و شیرده به دلیل نبود اطلاعات کافی در مورد ایمنی و عدم مطالعات بالینی در این افراد ممنوع میشود.
قارچ گانودرما با اشكال متفاوت به صورت پودر و آسياب شده، قرص يا كپسول، چای و يا قهوه، دمنوش و به صورت تركيبی با محصولات شكلات در بازار به فروش ميرسد. بيشتر متخصصان طب سنتی استفاده به صورت آسياب شده و يا پودر به دليل خالص بودن اين قارچ را توصيه میكنند. برخی از قرصهای گانودرما نیز با توجه به شرکت سازنده آن، دارای کیفیت بالایی هستند.
اخيرا یک مطالعه و تحقیق جدید در مورد قرص گانودرما، توسط Nature – از معتبرترین ژورنال های علمی – با عنوان ارزیابی میزان پایداری و ثبات مکملهای غذایی Ganoderma lucidum با همکاری داروسازی ایالات متحده امریکا (USP) صورت گرفته که اين شركت معیارهای دارویی، مواد غذایی و مکمل هاي غذایی را تعیین میکند و اين تحقيق در ایالات متحده امريكا منتشر شده است.
در این مطالعه، محققان 19 مکمل قرص گانودرما مختلف را آزمایش کرده و آنها را با ارزش غذايي قارچ واقعی گانودرما مقایسه کردند و محققان با تجزیه و تحلیل پلی ساکاریدها و triterpenes دریافتند که تنها 5 نمونه از اين قرصها و مكملها (26٪) آزمایش خود را در مقايسه با تركيبات قارچ گانودرما پشت سر گذاشتند. نتيجه تحقيق داروسازی ایالات متحده امریکا (USP) در مورد کیفیت مکملهای غذایی Ganoderma lucidum در بازار ایالات متحده، ضعیف بود.
تریترپنهای موجود در قارچ گانودرما، فقط در 8 مورد از 19 مورد (1/42٪) محصولات آزمایش شده بر اساس آنالیز HPTLC تشخیص داده شده است. در این مطالعه مشخص شد که 58٪ نمونهها از اين قرصها، تری ترپن ندارند.
تریترپنها یکی از ترکیبات مفید اولیه در قارچ reishi در کنار بتاگلوکانها هستند. Triterpenes ايجاد كننده طعم تلخ در اين قارچ ها میباشد. قرص هاي reishi که تلخ نیست، نشانه عدم وجود این ماده است و احتمالا از کیفیت پایینی برخوردار است زيرا اين محصولات فاقد میسلیوم(ريشه قارچ) هستند زیرا ترپن ها از چوبی كه اين قارچ روی آن رشد میکند، به قارچ گانودرما منتقل می شوند.
پلیساکاریدها در قرص گانودرما شبیه نشاسته هستند و در 13 نمونه از 19 گزینه آزمایشی قارچ گانودرما تشخیص داده شدند. علت اين كه نشاسته در اكثر قرص ها سنجيده شده است این است كه نشاسته کاملاً خالص، بدون مواد افزودنی و فقط از نشاسته قارچ خالص ريشی تهيه شده باشد. در اين مطالعه پلی ساکاریدهای شبیه به نشاسته مانند غلات، دکستروز و مالتودکسترین ، اغلب به عنوان مواد پرکننده خنثی در مکملهای رژیم غذایی استفاده شده بود. به همین دلیل است که اندازه گیری عناصر نشاسته برای مکملهای قارچ گانودرما بسیار مهم است.
پرکننده ها معمولاً برای رقیق کردن محصولات استفاده میشوند. نه تنها نشاستهها به عنوان پرکننده باعث افزایش تعداد پلی ساکاریدها در قرص گانودرما میشوند، بلكه شرکتهای سازنده اين قرص ها، معمولاً پلی ساکاریدها را نشانه کیفیت بالای محصولات خود معرفی میكنند. دادهها حاکی از آن است که شاخههای 1،3-β-D-گلوکان، یک پلی ساکارید خاص در قارچ گانودرما با خواص تحریک کننده فعالیتهای ایمنی و ضد توموری در G. lucidum ، تنها در 5 مورد از 19 مورد (3/26٪) آزمایش شده تشخیص داده شده است. مؤثرترین اثر قارچهای دارویی به طور استاندارد در پلی ساکاریدهای آنها تنظیم شده است و مؤلفهای است که سیستم ایمنی بدن را فعال و تقويت میکند. هرچه درصد پلی ساکاریدهای خالص اين قارچ در قرصها بیشتر باشد، اين قرص بهتر در بدن اثر میكند.
دیواره سلولی قارچهای دارویی گانودرما در درجه اول از بتاگلوکانها تشکیل شده است. به همین دلیل بتاگلوکانها فراوانترین و بیشترین مقدار ترکیب فعال در اين قارچها هستند و هيچ قرصی نمیتواند فاقد بتاگلوکان باشد، پس در اين مكملها به دنبال اندازه بتاگلوکان روی برچسب باشید.
رایجترین روش استخراج پلیساكاريدهای قارچ گانودرما، استخراج از طريق آب گرم است. آب گرم قادر به ذوب کیتین و آزاد کردن ترکیبات فعال بيولوژيكی در اين قارچ است. قارچهای دارویی برای تجزیه پوسته خارجی کیتین نیاز به آب دارند. این پلیساکاریدها بیولوژیکی در غیر اینصورت نمیتواند در دسترس دستگاه گوارش ما قرار گیرند، کیتین در حالت تازه یا خشک شده گانودرما، از آنها استخراج میشود. به همین دليل، معمولا روش مصرف پودر اين قارچ با استفاده از آب داغ توصیه میشود.
